De naam: Joris Casaer
Het stuk: De Afrikaanse olifant
Inleiding:
De Afrikaanse olifant is het grootste en sterkste
landzoogdier is, toch heeft hij waarschijnlijk het
goedmoedigste karakter van allemaal. Hij leeft vredig in
familiegroepen.
Hoewel de Afrikaanse olifant eigenlijk een dier is van de
Savannen, is zijn aanpassingsvermogen groot genoeg om in de
meest uiteenlopende gebieden ten zuiden van de Sahara te
kunnen leven. Hij stelt maar één eis aan zijn omgeving: een
drink- en badplaats.
Leefwijze: Olifanten zijn zeer sociale dieren met een hechte
familieband. De onderlinge banden zij zo hecht dat ze hun
doden begraven met twijgen en bladeren, en vaak urenlang
rouwen tijdens een soort dodenwake.
Koeien en kalveren leven in familiegroepen onder leiding van
een volwassen koe, die met elk ander groepslid verwant is.
De jonge stieren worden door de groep verstoten zodra ze
geslachtsrijp zijn.
Leefwijze:
(zie hierboven)
... De jonge stieren worden verstoten door de groep van zodra
ze geslachtsrijp zijn. Ze leven eerst samen in
"vrijgezellenkuddes". Volwassen stieren leven echter volledig
alleen, en worden slechts tijdelijk in een familiegroep
opgenomen als één van de koeien bronstig is.
Olifanten zijn verzot op water. Zelfs als een kudde
ellenlange zwerftochten maakt zorgen ze ervoor dat ze steeds
in de buurt van water zijn. Olifanten drinken niet alleen
graag (136 in één keer !), maar ze zijn ook dol op baden. Als
het mogelijk is elke dag.
Na het bad nemen de olifanten een stofbad door met hun slurf
droog stof op hun natte huid te gooien. De stof en modderlaag
zorgt ervoor dat ze beschermt blijven van continue aanvallen
van insekten.
Communicatie:
Als olifanten uit elkaars gezichtsveld raken (bv. Op zoek
naar voedsel) blijven ze toch steeds in contact door een
diep, rommelend geluid. Dit gorgelende geluid is afkomstig
uit mond keel en slurf. Dit geluid verstomd onmiddellijk bij
dreigend gevaar.
Conflicten tussen dieren onderling worden steeds op een
vreedzame manier bijgelegd. Dit betekent dat een dier met een
lagere rang meestal wijkt voor een hogere rang als deze
dreigende bewegingen maakt zoals het oprollen van zijn slurf
of het opwervelen van stof. Op dergelijke momenten zijn ook
de voor olifanten zo typische trompetgeluiden te horen.
Dit gedrag wordt ook gebruikt om vijanden af te schrikken.
Voedsel en voedingsgewoonte:
Olifanten eten uitsluitend plantaardig voedsel (gem. 225kg
per dag) zoals: verschillende soorten gras, bladeren, takjes,
twijgen en vruchten. Ze rukken ze van de planten en bomen af,
bundelen ze met hun slurf en stoppen dan hun mond vol.
Olifanten hebben maar 4 tanden, die echter heel functioneel
zijn bij het vermalen van hun voedsel. Als alle tanden
versleten zijn (na ong. 70 jaar), is hij gedoemd te sterven
omdat hij niet meer kan eten en dus zal verhongeren.
Voortplanting:
Olifanten paren voor het eerst op een leeftijd van 14-15
jaar.
De hofmakerij tussen een koe en een stier is te herkennen aan
allerlei liefkozende gebaren met de slurf.
22 maanden na hun ontmoeting komt er één enkel kalf ter
wereld met een hoogte van 85cm en weegt ongeveer 110 kilo.
Het kalf wordt minstens 2 jaar gezoogd, soms nog langer en
blijft ook na de geboorte van een volgend jong in de kudde.
Normaal gesproken krijgt een koe om de 4 jaar een nieuw kalf.
Zo kan het gebeuren dat een koe 2 of 3 jongen van een
verschillende leeftijd om zich heeft.
Als een kalf aangevallen wordt verdedigt de moeder het met
hart en ziel.
Wist u dit ?
· Olifanten verslinden ongeveer 225 kilo plantaardig voedsel
per dag, en kunnen tot 136 liter water in één keer drinken.
· Een olifant kan een marstempo van 8-9 km/u vele uren
aanhouden zonder te rusten. Een zwervende kudde legt
moeiteloos 80 km. per dag af
· Tijdens periodes van waterschaarste graven olifanten met
hun slurf, slagtanden en poten naar water in droge
rivierbeddingen voor zichzelf en ook andere dieren.
· De grootste slagtand die ooit gevonden is, had een lengte
van 3,1 meter en woog bijna 105 kilo.
Belangrijke kenmerken:
Afmetingen:
schouderhoogte: stier tot 3 meter, koe iets kleiner
Gewicht: stier tot 6000 kg, koe tot 4000 kg
Voortplanting:
Geslachtsrijp: met 14-15 jaar
Paartijd: het hele jaar
Draagtijd: 22 maanden
Aantal jongen: één kalf (85 cm, 110 kg)
Leefwijze:
Gedrag: sociale dieren die in familieverband leven
Geluid: een diep gerommel bij gewone communicatie; krachtig
trompetteren als hij opgewonden is
Voedsel: uitsluitend plantaardig, zoals gras, bladeren
vruchten, takjes en twijgen
Levensverwachting: tot 70 jaar
Verwante soorten:
De Aziatische olifant (Elephas indicus) die iets kleiner is
dan zijn Afrikaanse soortgenoot.
Verspreiding:
Bijna overal ten zuiden van de Sahara.
Soortbescherming:
De Afrikaanse olifant geldt inmiddels als diersoort die met
uitsterven bedreigd wordt. De jacht is verboden, maar gaat
bijna zoals vroeger door wegens het gewilde ivoor.
Alleen al in Kenia is het aantal olifanten de laatste jaren
van 150.000 tot 30.000 gedaald. Opzichters staan meestal
machteloos tegenover de stropers.
Te verwachten vragen:
Vraag: waarom zijn de oren zo groot ?
Antwoord: ze dienen als waaiers om de koele wind langs de
bloedvaten achter de oren te waaien
Vraag: wat is de functie van de slurf ?
Antwoord: De slurf wordt gebruikt om te ademen, ruiken,
drinken en ''douchen'', maar ook voor het verzamelen van
voedsel en het plukken van hoog hangende takken.
Vraag: hoeveel tanden en functie?
Antwoord: slechts vier functionele tanden van elk 30 cm
lengte in elke kaakhelft die tot 6 maal opnieuw kunnen
aangroeien.
2 slagtanden: verlengde snijtanden die het hele leven lang
doorgroeien.
...
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Go to the beginning of the document
Go to previous page
Go to next page
Go to the end of document
